Op zoek naar emoties
Brieven zijn intiem en expressief. Samen met vrijwilligers van het Gezellearchief brengt UGent de emoties in Gezelles correspondentie in kaart.
Automatische sentiment- en emotiedetectie
In samenwerking met LT3 (Language and Translation Technology Team) werd onderzocht hoe generatieve AI kan helpen om emoties te identificeren in de 19de-eeuwse briefwisseling van Guido Gezelle. Het project vertrekt vanuit een publieksgerichte ambitie: een emotiebarometer ontwikkelen waarmee bezoekers in GezelleBrON brieven kunnen verkennen op basis van gevoelens zoals affectie, verdriet, hoop of woede. Zo krijgt het publiek een nieuwe, intuïtieve ingang tot de collectie en wordt tegelijk de emotionele rijkdom van Gezelles netwerk zichtbaarder.
Emo-dag in Brugse bib
Emo-dag in de Brugse bibliotheek
Omdat Gezelles brieven sterk variëren in taal, spelling en stijl, werd eerst een basis gelegd via manuele annotatie. Het project startte met een grootschalige manuele annotatie: tijdens een “emo-dag” labelden medewerkers van de bibliotheek bijna 1.500 brieffragmenten met sentiment (positief, neutraal, negatief, gemengd) en met een brede set mogelijke emoties. Op basis van die rijke variatie werd een genuanceerde emotiecategorisatie ontwikkeld, die veel verder gaat dan de klassieke zes basisemoties.
Met de hulp van ChatGPT
Vervolgens werd onderzocht hoe generatieve AI, zoals ChatGPT, deze historische teksten automatisch kan analyseren. ChatGPT bleek in staat om de 19de-eeuwse taal te ‘standaardiseren’ door de brieven naar het hedendaags Engels te vertalen, zelfs wanneer ze dialectische of verouderde vormen bevatten. Daardoor werden de emoties in de brieven beter herkenbaar. In een tweede stap werd ChatGPT ook rechtstreeks ingezet als emotie-annotator. Met zorgvuldig ontworpen instructies kon het model een brede waaier aan emoties onderscheiden en zo een verrassend genuanceerd emotieprofiel van de brieven produceren. Zo werd per brief berekend welke proportie van de tekst met welke emotiecategorie overeenkomt.
Emotiebarometer en onderzoeksresultaten
De emotiebarometer opent nieuwe mogelijkheden: bezoekers kunnen de correspondentie kunnen doorzoeken op basis van emotionele profielen, en onderzoekers kunnen emotionele patronen binnen Gezelles netwerk op een geheel nieuwe manier bestuderen. Dit project toont daarom hoe generatieve AI historische collecties op een vernieuwende manier toegankelijk kan maken.
Lees hier alles over de onderzoeksresultaten en het technische aspect van dit project
Sfeerbeelden van de emo-dag in de Brugse bibliotheek
Bibliotheekmedewerkers kennen emoties toe aan brieven van vrouwelijke correspondenten.
